Avatar του edulll3

από

Δυνατότητα πρόσβασης στην εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς!

25/11/2015 στο Ιστορίες Επιτυχίας

epedvm_logoΣτην Ελλάδα, λόγω του συγκεντρωτικού χαρακτήρα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, και ειδικότερα του υλικού το οποίο διανέμεται στα σχολεία, υπήρχε έλλειψη προσβάσιμου εκπαιδευτικού υλικού από μαθητές με ιδιαιτερότητες, δηλαδή διαφόρων μορφών αναπηρίες. Από την άλλη, η ραγδαία αύξηση μαθητών με διαφορετικές και πολύμορφες εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο είναι μια πραγματικότητα που έχει πολλαπλό κόστος και απαιτεί νέες εκπαιδευτικές πρακτικές. Αν και οι ανισότητες στην εκπαίδευση μαθητών με αναπηρία είναι διάχυτες σε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα, η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων ισότιμης πρόσβασης στη γνώση για όλους τους μαθητές αποτελεί επιτακτική ανάγκη.

Μία αξιόλογη προσπάθεια κάλυψης του κενού στις υπάρχουσες εκπαιδευτικές πρακτικές αποτέλεσε η συγχρηματοδοτούμενη παρέμβαση του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση». Έχοντας ως έναν από τους βασικούς άξονες προτεραιότητας του προγράμματος κατά το σχεδιασμό του την αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης και προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), η οριζόντια πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού́ και εποπτικού́ υλικού́ για μαθητές με αναπηρίες».

Αναλυτικότερα, αντικείμενο της πράξης αποτελεί η προσαρμογή των σχολικών εγχειριδίων για όλα τα μαθήματα των τάξεων Α’ και Β’ του Δημοτικού. Το εκπαιδευτικό υλικό αναπτύχθηκε σε έντυπη μορφή. Παράλληλα, αξιοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι νέες τεχνολογίες με την ανάπτυξη υλικού σε ψηφιακή μορφή. Συγκεκριμένα, ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και της εκάστοτε ειδικής εκπαιδευτικής ανάγκης στην οποία απευθύνεται, αξιοποιήθηκε κατάλληλη ψηφιακή τεχνολογία που το καθιστά πλήρως προσβάσιμο.

Παράλληλα, αναπτύχθηκε ειδικό εκπαιδευτικό υλικό για εκπαιδευτικές υποστηρικτικές υπηρεσίες, οι οποίες αφενός υποστηρίζουν τη διδασκαλία από πλευράς των εκπαιδευτικών και αφετέρου αποσκοπούν στην επαρκέστερη προετοιμασία των μαθητών με αναπηρίες για φοίτηση στο σχολείο.

Συγκεκριμένα καλύφθηκαν οι εξής ειδικές μαθησιακές ανάγκες:

- Προβλήματα όρασης

- Προβλήματα ακοής

- Κινητικά προβλήματα των άνω άκρων

- Μέτρια και ελαφριά νοητική καθυστέρηση

- Αυτισμός

- Προβλήματα προσοχής και συγκέντρωσης

Δράσεις με συγκεκριμένο περιεχόμενο

Είναι σαφές ότι η εκάστοτε κοινωνική ομάδα έχει τις δικές της ιδιαίτερες υλικές ανάγκες για το βέλτιστο τρόπο εκπαίδευσης της. Για τον προσδιορισμό των αναγκών συστάθηκαν από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ειδικές ομάδες επιστημονικής τεκμηρίωσης, οι οποίες ήταν υπεύθυνες για το σχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού. Ενδεικτικά αναφέρονται οι δυνατότητες που δόθηκαν και οι ανάγκες που καλύφθηκαν στις ξεχωριστές μαθησιακές δυσκολίες:

Οι μαθητές με προβλήματα όρασης έχουν πλέον τη δυνατότητα εκπαίδευσης μέσω βιβλίων, τα οποία είναι είτε γραμμένα στο σύστημα Braille, ή ηχογραφημένα ή μεγενθυμένα, με την ταυτόχρονη χρήση ανάγλυφου ή και τρισδιάστατου υλικού. Δεδομένου πως η διαδικασία της εκπαίδευσης οφείλει να είναι αμφίδρομη, για το λόγο αυτό και στην εκπαιδευτική διαδικασία μαθητών με τη συγκεκριμένη ιδιαιτερότητα, συμπεριλαμβάνονται μέθοδοι text-to-speech/speech-to-text (Τ2S/S2T).

Για τους μαθητές με προβλήματα ακοής σχεδιάστηκε ειδικό εκπαιδευτικό υλικό για την εκμάθηση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας, με το αντίστοιχο συνοδευτικό υλικό, στο οποίο περιλαμβάνεται βιντεοσκοπημένο υλικό, καθώς και εξειδικευμένου λογισμικού.

Για τους μαθητές με αναπηρία προβλέπεται η ανάπτυξη ειδικού εκπαιδευτικού υλικού για δεξιότητες της κινητικότητας και του προσανατολισμού, καθώς και δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης. Η δράση αυτή αφορά σε ηλεκτρονικό και έντυπο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο περιλαμβάνει υλικό για μαθητές με κινητικές αναπηρίες για την αντιμετώπιση προβλημάτων προσβασιμότητας και κινητικότητας. Το δεύτερο επίπεδο περιλαμβάνει υλικό για τη σχολική κοινότητα για την αντιμετώπιση προβλημάτων προσβασιμότητας του χώρου του σχολείου, μετακίνησης μαθητών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Οι μαθητές με κινητικές αναπηρίες των άνω άκρων χρησιμοποιούν βιβλία προσβάσιμα με «Μία Κίνηση».

Οι μαθητές με μέτρια και ελαφριά νοητική καθυστέρηση έχουν ανάγκη από την προσαρμογή του εκπαιδευτικού περιεχομένου και ανάπτυξη ψηφιακού υλικού προσβάσιμου. Για την κάλυψη του συγκεκριμένου, σχεδιάστηκε εκπαιδευτικό υλικό, του οποίου το κείμενο έχει μετεγγραφεί βάσει της μεθόδου «Κείμενο για Όλους» (easy-to-read).

Tέλος, ειδική μνεία πρέπει να γίνει στο εκπαιδευτικό υλικό που αφορά μαθητές με αυτισμό, οι οποίοι εκτός από το προσαρμοσμένο υλικό, έχουν ανάγκη και από επιπλέον εναλλακτικό υλικό. Ειδικές μελέτες που έγιναν, έδειξαν ότι τα απαιτούμενα εκπαιδευτικά βιβλία θα πρέπει να έχουν καλύτερη οπτική δόμηση, με λίγες πληροφορίες ανά σελίδα και με ξεκάθαρες οπτικές οδηγίες για τους μαθητές. Αυτή ήταν και η λογική βάσει της οποίας σχεδιάστηκε το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό.

Δράσεις για την εξωστρέφεια του προγράμματος

Η συγχρηματοδοτούμενη παρέμβαση του Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση δεν συνιστούσε μόνο στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του σχετικού εκπαιδευτικού υλικού. Εντούτοις, κρίθηκε αναγκαίο να ενταχθεί στα πλαίσια των δράσεων της και η διανομή του εκπαιδευτικού υλικού στις μονάδες Ειδικής Αγωγής καθώς και η ενημέρωση των εκπαιδευτικών, ευαισθητοποίηση του κοινού για το θέμα, πληροφόρησή του για το υλικό και περαιτέρω δημοσιότητα για την ανάδειξη της πράξης.

Αρχικά, κατά το διάστημα υλοποίησης της πράξης έχουν πραγματοποιηθεί ειδικά σεμινάρια, όπως για παράδειγμα οι παρουσιάσεις στα πλαίσια του Δεκαπενθήμερου Ενημέρωσης για την Πρόσβαση στην Εκπαίδευση.

Από την έναρξη του προγράμματος έχουν υλοποιηθεί σειρά εκδηλώσεων και παρουσιάσεων του έργου με τη συνεργασία έγκριτων πανεπιστημίων της Ελλάδας και του εξωτερικού όπως το Πανεπιστήμιο Πειραιά, το University of Bristol, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας «Δημόκριτος» και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η πράξη στο σύνολό της έχει λάβει σφραγίδα καλής πρακτικής στο πλαίσιο της δράσης “Μάθηση 2.0 plus”. Συγκεκριμένα, η βράβευση αφορούσε στις καινοτομικές πρωτοβουλίες νέων και καλές πρακτικές για την αξιοποίηση των διαδικτυακών εργαλείων και κοινοτήτων στον τομέα της εκπαίδευσης και της διά βίου μάθησης.

Επίσης, έχει λάβει βραβείο καλύτερης εργασίας εκπαιδευτικών Α’βαθμιας και Β’βάθμιας Εκπαίδευσης η εργασία με τίτλο “Διαδραστικό video και ψηφιακό αποθετήριο στην υπηρεσία της εκπαίδευσης κωφών μαθητών” των κ. Κ. Μπούκουρα, Ειδικό Πληροφορικής, Μ. Γελαστοπούλου, Επιστήμονα-Εμπειρογνώμονα της πράξης και Β. Κουρμπέτη, Επιστημονικό Υπεύθυνο της Πράξης. Η εργασία είχε παρουσιαστεί στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο “Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση”.

Αντίκτυπο στην κοινωνία

Με τη βοήθεια του προγράμματος, οι μαθητές αποκτούν πρόσβαση σε ένα νέο μέσο επικοινωνίας και ενθαρρύνονται να αναπτύξουν γλωσσικές δεξιότητες.

Η υλοποίηση της πράξης βασίζεται στην αλλαγή του εκπαιδευτικού υλικού για την υποχρεωτική εκπαίδευση και τα Αναλυτικά Προγράμματα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.

H επιλογή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, και ιδιαίτερα από την αρχή του Δημοτικού, έχει ως στόχο την ομαλή και συνεχή ένταξη των μαθητών με αναπηρίες στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι μαθητές αποκτούν την εμπειρία που θα τους είναι πολύ χρήσιμη, έτσι ώστε στο μέλλον να αναταποκρίνονται ομαλά στα επιπρόσθετα υλικά που απαιτούνται σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης αλλά και να εξοικοιώνονται με τη χρήση των νέων τεχνολογιών.

Το πρόγραμμα έχει στεφθεί με επιτυχία, ενδεικτική είναι η συγχαρητήρια επιστολή της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος που εστάλη το Δεκέμβριο του 2014 με την ολοκλήρωση του βιβλίου για κωφούς και βαρήκοους μαθητές.

Επιχ. Πρόγραμμα: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»
Δράση: Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες, 299743
Ταμείο: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ)
Δικαιούχος: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ)
Διάρκεια: 01-Νοε-10 έως 30-Ιουν-15
Π/Υ: 2.060.530,40 €

 

Τα σχόλια δεν επιτρέπονται.